Treść wpisu
W czerwcu 2020 roku Polskie Radio Rzeszów przygotowało audycję poświęconą ks. Władysławowi Plewikowi. Nagrano ją podczas spotkania Stowarzyszenia Pamięć Kapelanów Katyńskich w Kalwarii Pacławskiej, w ramach cyklu „W obliczu Boga ślubuję Ojczyźnie – rzecz o kapelanach katyńskich”.1 W 2022 roku cykl ukazał się w formie książki.
Posłuchaj audycji
Zapis audycji
Zapis sporządzony ze słuchu, aby treść audycji była dostępna także dla osób, które nie mogą jej odsłuchać. Fragmentów niezrozumiałych nie uzupełniano – oznaczono je jako. Znak [?] oznacza odczytanie niepewne.
Prowadząca: „W obliczu Boga ślubuję Ojczyźnie. Rzecz o kapelanach katyńskich”. Anna Leśniewska, witam Państwa.
W sanktuarium Matki Bożej w Kalwarii Pacławskiej w niedzielę 14 czerwca odbyły się uroczystości poświęcone pamięci kapelanów katyńskich. Po Mszy świętej, której przewodniczył ksiądz pułkownik Straży Granicznej Zbigniew Kępa w koncelebrze z ojcami franciszkanami, jej uczestnicy udali się w rejon Alei Dębów Katyńskich. Tam zapalono znicze przy wszystkich tablicach związanych z trzydziestoma trzema kapelanami katyńskimi.
Ks. Krzysztof Hura, kustosz i gwardian Sanktuarium Matki Bożej w Kalwarii Pacławskiej: Sobota, niedziela po uroczystości Bożego Ciała jest taką dobrą datą w kalendarzu tutaj sanktuaryjnym, kiedy będziemy mogli co roku się spotykać właśnie przy tej tablicy, na tej Alei Dębowej, ażeby wspominać tych wszystkich kapelanów, którzy oddali życie za wiarę, za Ojczyznę. Z rodzinami także kapelanów – dziękuję im za uczestnictwo. Zapraszamy co roku. Bóg zapłać wszystkim za tę wspólną modlitwę. A teraz nastąpi rozniesienie zniczy zapalonych tutaj przy tym obelisku pod każdy z dębów, które znajdują się na Alei Dębowej. Prosimy wszystkich o pomoc, ażeby zabrać te znicze i przenieść pod dęby.
Prowadząca: Przy tablicy poświęconej księdzu Władysławowi Plewikowi zgromadziła się jego rodzina. Danuta Widelska z Bełżyc.
Danuta Widelska: Pamięć była zawsze żywa. Pamiętam taki żal babci, czyli mamy – bo ja pamiętam mamę księdza Plewika jeszcze, jak żyła – i mojej babci, czyli bratowej księdza Plewika, że nie odnaleziono go, że nie wiedzą gdzie. Oni dokładnie domyślali się, ale nie wiedzieli, gdzie jest pochowany, i były różne przypuszczenia, ale ta pamięć zawsze żyła w naszej rodzinie.
Prowadząca: Ksiądz Władysław Plewik. Syn Pawła i Franciszki z domu Wójtowicz, urodzony 7 kwietnia 1905 roku w Bełżycach, absolwent Wyższego Seminarium Duchownego w Łodzi. Święcenia kapłańskie w 1934 roku. Od 1939 roku kapelan rezerwy Wojska Polskiego w stopniu porucznika. We wrześniu 1939 roku na froncie wojny z Niemcami. Po 17 września sowiecka niewola, obóz w Starobielsku. Wywieziony ze Starobielska, figuruje pod numerem 2578 na liście starobielskiej. Zamordowany w kwietniu lub maju 1940 roku w Charkowie. Pośmiertnie mianowany w 2007 roku na stopień kapitana, kandydat do procesu beatyfikacji.
Danuta Widelska: Babcia opowiadała jakieś różne takie zdarzenia z księdzem, na przykład, że przywiózł im lalkę, która mówiła. Oni byli biedną rodziną, dla nich ta lalka to było coś takiego super, i potem one chciały zobaczyć, dlaczego ona mówi, i niestety mechanizm zniszczyły. Opowiadały, że miał rower, że jeździł rowerem, miał taką specjalną siatkę zabezpieczającą, żeby się sutanna nie wkręciła. Mama miała sześć lat, jak wybuchła wojna, więc tyle, co dziecko mogło zapamiętać, to nam przekazywała.
Pytanie: Jest pani bratanicą księdza Plewika.
Janina Wójtowicz, bratanica ks. Władysława: Nazywam się Janina Wójtowicz. Jestem z trzydziestego trzeciego roku, z listopada. To tak jak wojna się zaczęła, to jeszcze sześć lat nie miałam. Ksiądz właśnie był powołany do tego wojska. Przed wojną to do nas przychodził, bo myśmy gdzie indziej mieszkali, a mama księdza mieszkała gdzie indziej. Zawsze przychodził do nas. Ja tam mało pamiętam, ale z opowieści, jak siostra (Irena Wiślińska) mi wspomina – jak przychodził, jak bawił się z nami, jak wyprowadzał nas na powietrze w zimie, jak po kolędzie chodził po dużym śniegu, bo kiedyś śniegi były duże. Taki był uczynny, jak chodził po kolędzie, to tam zostawił. Bo ludzie byli biedni przed wojną, gospodarka była mała. Miał powołanie i chciał się kształcić. No i bracia – było ich trzech – zgodzili się, że będą pracować. Byli też szewcami, robili buty, na targu sprzedawali [?], i będą go utrzymywać, bo to też opłaty były duże. No i wstąpił do seminarium. No i tyle mogę pani powiedzieć.
Danuta Widelska: Rodzice księdza mieli gospodarstwo, ojciec księdza troszeczkę dorabiał rzemiosłem, był szewcem. I to była biedna rodzina. Rodziny nie było stać na to, żeby wykształcić przed wojną księdza, także myślę, że on miał takiego dobrodzieja, księdza drugiego, który mu pomagał. Ich było czterech braci: mój dziadek, najstarszy Stanisław, Józef i najmłodszy ksiądz Władysław. Także było czterech. Czterech braci. Mój dziadek zmarł w sześćdziesiątym roku, dosyć młodo, w wieku 58 lat. Jego brat najstarszy, Stanisław, zmarł w 1982 roku, już jako sędziwy człowiek. No a brat Józef zmarł w trzydziestym ósmym roku.
Pytanie: Czy pamięć kapelanów katyńskich wraca? Przez lata byli zapomniani.
Danuta Widelska: Byli zapomniani, nawet nie bardzo można było… U nas w kościele jest tablica poświęcona księdzu Władysławowi, którą ufundowali bracia. I tam jest miejsce, żeby napisać „zamordowany w Charkowie”, prawda. My tego nie robimy, bo chcemy pozostawić tę tablicę oryginalną. Ale to się nie mogło pojawić w tych czasach, bo ta tablica była fundowana w latach sześćdziesiątych. I teraz ta pamięć odżywa. To nas bardzo satysfakcjonuje, że jednak pamięć o tych kapelanach katyńskich bardzo, bardzo odżywa. Mąż się tym zainteresował i była też w stulecie, w sto pierwszą rocznicę urodzin księdza Władysława, organizowana wystawa pamiątek po księdzu, na której to wystawie był jeszcze świętej pamięci ksiądz prałat Peszkowski. My staramy się kultywować tę pamięć księdza Plewika.
Pytanie: W Bełżycach ludzie, którzy nie są spokrewnieni z księdzem Plewikiem, wiedzą, kim był?
Danuta Widelska: Tak, wiedzą. W miejscowej prasie pokazał się taki artykuł o kartce ze Starobielska, bo ksiądz przysłał taką kartkę do mamy ze Starobielska, z obozu w Starobielsku. Także ta postać jest znana mieszkańcom Bełżyc. I myślę, że taki kult związany z męczeństwem będzie w jakiś sposób się rozwijał.
Pytanie: Co było na tej kartce?
Danuta Widelska: To, że jest w niewoli, że na razie jest mu dobrze, że ma koc – to pamiętam z tej kartki – że ma się czym okryć, i że ma nadzieję, że się wkrótce spotkamy, i całuje spracowane ręce mamy. Pamiętam to z tej kartki. Takim bodźcem do działania męża, który szukał dokumentów, to była kartka przesłana nie pocztą, tylko przez kogoś, z Szepietówki, z obozu przejściowego, którą znalazł na strychu. I jak ją znalazł, jak przeczytał treść, wtedy zaczął szukać tych wszystkich dokumentów. To był taki kamyczek, który poruszył tę lawinę. I my się zaangażowaliśmy w pracę Stowarzyszenia Pamięć Kapelanów Katyńskich i propagujemy pamięć księdza Plewika.
Prowadząca: Grzegorz Widelski. Pan znalazł tę kartkę, od której się wszystko zaczęło.
Grzegorz Widelski: Potrzebowałem aktu notarialnego, aktu własności na pewną działkę, związaną z przyszłą budową. Szukałem, gdzie tylko jest możliwe. Każdego pytałem, nikt nie miał w swoich zbiorach dokumentów, więc wszedłem na strych, gdzie jak zwykle zostawia się takie rzeczy, może niepotrzebne czasami. Przeszukując materiały, które były tam zgromadzone, [znalazłem] list dostarczony nie wiem przez jakiegoś, pewnie anonimowego, posłańca. To był list od księdza Władysława Plewika, który został aresztowany 17 września, po agresji Związku Sowieckiego na Polskę. Został wzięty do niewoli i znalazł się w rękach Sowietów. Przesłał tę notatkę z Szepietówki. Był to obóz przejściowy dla wszystkich tych, których skierowano w tamtym kierunku właśnie. Z tego obozu przejściowego był skierowany do Starobielska, a w konsekwencji ze Starobielska wysłany transportem na zbrodnię, morderstwo strzałem w tył głowy. Ale kiedy przeczytałem to, powiem wprost, ciarki mnie przeszły całkowicie. Byłem pod wielkim wrażeniem, wzruszony tym, zacząłem dopytywać, bo wiedziałem, że zginął, ale to nie było mi tak bliskie jak po tym, kiedy dotknąłem w ten sposób tej prawdy, że ksiądz tam był, zginął, i ja po wielu, wielu latach odnajduję taki list. Później doszedłem również do innych kartek, pamiątek, obrazków najróżniejszych. Natomiast to było pierwsze takie odczucie, że ja muszę się tym zająć. No i faktycznie do dzisiaj w tym tkwię. Jestem tutaj właśnie w Kalwarii Pacławskiej, żeby upamiętnić osobę przede wszystkim nam bliską, księdza Władysława Plewika, ale również wszystkich kapłanów tam zamordowanych na wschodzie.
Kiedy zająłem się już poszukiwaniem informacji na temat księdza Władysława, trafiałem do różnych urzędów, archiwów, do seminarium w Łodzi, do archiwum. Tam nawet, powiem, poproszono mnie, żebym i ja przesłał to, co już mam, a stamtąd zwrotnie otrzymywałem informacje, których ja nie wiedziałem, nie posiadałem. Dzisiaj mamy w pewnym sensie już życiorys księdza Władysława Plewika, w jakiś sposób udokumentowany, i wiadomo, że bardzo wiele rzeczy jest nam nieznanych, bo przebywał w Bełżycach ksiądz Władysław bardzo krótko, jako właściwie młody chłopiec kończący w Bełżycach szkołę powszechną. Poszedł do Lądu, to jest takie niższe seminarium nad Wartą. Stamtąd pojechał do Wilna, tam ukończył szkołę średnią, zdał maturę i następnie był w seminarium duchownym w Łodzi. Otrzymał święcenia kapłańskie, był duchownym diecezji łódzkiej, nowo utworzonej, dlatego być może, że ta odległość między Bełżycami a Łodzią to będzie około 250 kilometrów. Tam pracował: najpierw w pierwszej parafii w Krzepczowie, później w Tomaszowie Mazowieckim był prefektem szkół powszechnych. Nie był związany bezpośrednio później z Bełżycami, aczkolwiek, mając rodzinę dość liczną, w Bełżycach bywał i często odwiedzał.
Zdarzenie dość ciekawe: kiedy ksiądz Władysław poprosił, żeby jego bratowa zorganizowała dla księży znajomych jemu i z parafii bełżyckiej obiad. To było tuż przed wojną. I przyszedł taki sąsiad, znajomy, mówiąc, że ksiądz powinien uciekać, powinien się chronić, bo istnieje niebezpieczeństwo. Ksiądz Władysław powiedział, że przysięgał Bogu i Ojczyźnie i tego musi dochować.
Bratanica ks. Władysława: Wie pani, ja sobie przypomniałam, że taki… właśnie był policjantem granatowym kiedyś przed wojną, ale był mojego wuja z mamusi strony. Ta wojna się zaczęła. To on widział, jak ksiądz Plewik na koniu jechał. „Księże, niech ksiądz nie jedzie, bo Sowieci zabiorą do niewoli”. I pojechał z wojskiem na wschód.
Prowadząca: Informacje na temat księdza Władysława Plewika można zdobyć dzięki stronie internetowej www.plewik.pl. Jej administratorem jest Michał Wójcik, wnuk bratanicy księdza, Ireny Wiślińskiej.
Michał Wójcik: Inicjatywa, żeby stworzyć tę stronę internetową, to była taka nasza rodzinna inicjatywa. Moja, mojego ojca chrzestnego, który także prowadzi poszukiwania i badania, zbiera i opracowuje informacje i zdjęcia. Wspólnie postanowiliśmy, że warto taką stronę internetową stworzyć, aby to, co już jest do tej pory zebrane, i to, co udało nam się ustalić, i też te nasze pamiątki rodzinne przekazać dalej przyszłym pokoleniom; aby także pokazać tym, którzy także prowadzą badania i poszukiwania informacji na temat kapelanów katyńskich. By to było takie centrum zbierania informacji, bo być może ktoś jeszcze dołoży kolejną cegiełkę i więcej się dowiemy o naszym księdzu.
Pytanie: Materiały, które znajdziemy na tej stronie, to zdjęcia, dokumenty, kartki pocztowe. Czy wszyscy zgodzili się, żeby je opublikować?
Michał Wójcik: Te zdjęcia, które publikujemy, to są zdjęcia nasze rodzinne, ale osób w większości nieżyjących. Żyją tylko dwie bratanice księdza, czyli Irena Wiślińska i Janina Wójtowicz. Na zdjęciu rodzinnym pokazujemy postać księdza Władysława. To, w jaki sposób pisał listy czy kartki do swojej mamy, w jaki sposób się do niej zwracał – to jest wielki skarb, który przechowujemy w rodzinie. W jaki sposób pisał z obozów jenieckich, ze Starobielska. Chcieliśmy, żeby to było publikowane, bo to konkretne świadectwo, dowód, że tam był i to przeżywał, tę niepewność, a jednak podnosił wszystkich na duchu. To jest ogromne świadectwo, które, myślę, jest także dobrym świadectwem dla nas, dla młodych ludzi i dla przyszłych pokoleń.
Prowadząca: Pytają Państwo na stronie internetowej i proszą, aby osoby, które rozpoznają się na zdjęciu, dały znać.
Michał Wójcik: Ponieważ chcielibyśmy odszukać takie dwa okresy pracy i posługi księdza Władysława Plewika. Jeden – ten czas wojenny: w jaki sposób dostał się do sowieckiej niewoli, [jak] posługiwał wśród żołnierzy. Druga sprawa: chcielibyśmy dotrzeć do tego czasu, kiedy był kapłanem diecezji łódzkiej, w Tomaszowie Mazowieckim, gdzie był zarówno wikariuszem, jak i katechetą i prefektem szkół, a wcześniej jeszcze, gdy był kapłanem i wikariuszem w parafii w Krzepczowie koło Piotrkowa Trybunalskiego [?]. Chcielibyśmy poszukać osób, które być może jeszcze pamiętają księdza Władysława albo mają jakieś pamiątki, chociażby obrazek pierwszokomunijny. Po zdjęciach wiemy, że ksiądz Władysław przygotowywał dzieci do Pierwszej Komunii Świętej. Wiemy też, że był opiekunem harcerzy. Być może gdzieś jeszcze znajdują się jakieś zdjęcia, dokumenty, być może gdzieś jeszcze znajdują się jakieś świadectwa. Być może ktoś się rozpoznał na tym zdjęciu pierwszokomunijnym z 1937 roku, ktoś rozpoznał na tym zdjęciu swoich rodziców albo swoich dziadków. I czekamy na taki kontakt, żeby jak najwięcej informacji zgromadzić o księdzu Władysławie.
Pytanie: Czy już może tą drogą zgłosił się do Państwa ktoś?
Michał Wójcik: Jeszcze nie. Oprócz tego, że powstała ta strona – ona jest takim jakby centralnym miejscem, gdzie są te informacje zebrane – rozpowszechniamy te informacje także w mediach społecznościowych. Oczywiście to są czasy przed II wojną światową. Bardzo wielu osób już nie żyje, wiele osób jest już w podeszłym wieku, nie do końca może też korzysta ze stron internetowych, ale być może, jak ta informacja trafi do szerokiej grupy mieszkańców Tomaszowa Mazowieckiego i okolic, ktoś gdzieś się odezwie. Liczymy na to, że jakiś pojedynczy kontakt uda nam się zdobyć.
Pytanie: Co pan dowiedział się od swojej mamy, od swojej babci na temat księdza Władysława Plewika?
Michał Wójcik: Pamiętam bardzo dobrze, jak spotykaliśmy się u babci, czy to podczas świąt Bożego Narodzenia, Wielkanocy, czy na Wszystkich Świętych, czy na różnych takich rodzinnych spotkaniach. Moja babcia zawsze wspominała swojego stryjka, bo pamięta go z tych czasów, jak była małą dziewczynką. Tuż przed wybuchem II wojny światowej miała osiem lat. Ksiądz Władysław przyjechał do niej do Bełżyc, do tego miasteczka, w którym mieszkała moja babcia. Podarował jej skórzaną torebkę – jej i jej siostrze prezenty – ale także pochwalił ją za dobre świadectwo ukończenia pierwszej klasy szkoły podstawowej, za dobre oceny, i obiecał, że jak będzie się dobrze uczyła, to w przyszłości także zabierze ją na naukę dalej, do Tomaszowa Mazowieckiego. Tak jak ktoś kiedyś jemu dał szansę, że mógł się kształcić w seminarium salezjańskim w Lądzie, później w Wilnie, później w seminarium duchownym w Łodzi, tak też obiecał mojej babci, że będzie wspierał ją w dalszej nauce. No niestety to nie było możliwe, bo wybuchła II wojna światowa i wszystkie plany, marzenia.
To, na czym nam bardzo zależało, to żeby właśnie poprzez tę stronę internetową, pokazanie zdjęć, pokazanie tych listów, które są bardzo emocjonalne i bardzo osobiste, oddać to, w jaki sposób wyglądał pobyt w obozie, to, w jaki sposób zwracał się do swoich najbliższych ksiądz Władysław – ukazać jego postać tak, żeby to trafiło do młodych ludzi. Myślę, że to jest dobra droga. Tą metodą musimy przekazać to przyszłym pokoleniom, upowszechnić, że na przykład z Bełżyc pochodzi ksiądz, który był zamordowany tam na wschodzie; że w Krzepczowie był taki ksiądz, który tutaj pracował, a był zamordowany tam na wschodzie; że w Tomaszowie Mazowieckim w mojej szkole uczył taki ksiądz, który był zamordowany tam na wschodzie. I poprzez to działanie w lokalnych społecznościach, nie tylko poprzez tablice i drzewa, ale także poprzez media społecznościowe i strony internetowe, myślę, że dotrzemy do młodych osób i przekażemy, kim byli kapelani, jacy byli i jak zasłużyli się naszej Ojczyźnie.
Prowadząca: Pan Michał Wójcik.
Michał Wójcik: Dziękuję serdecznie. Pozdrawiam serdecznie. I podajmy jeszcze adres tej strony: www.plewik.pl.
Prowadząca: Ksiądz pułkownik Zbigniew Kępa.
Ks. płk Zbigniew Kępa: Stowarzyszenie szukało takiego miejsca, które mogłoby upamiętnić wszystkich księży kapelanów. A to upamiętnienie miało być szczególne, a więc posadzenie dębów katyńskich i umieszczenie tabliczek z imionami, nazwiskami i szczegółami biograficznymi tychże kapelanów. Dlatego też stowarzyszenie szukało takiego miejsca po całej Polsce. Zwróciliśmy uwagę na to sanktuarium z tego względu, że to sanktuarium dysponuje ścieżkami, dróżkami, po których chodzą pielgrzymi. Zależało nam na tym, żeby te miejsca mogli zobaczyć pielgrzymi, mogli się zatrzymać chwilę, mogli pomodlić się, i to było pierwsze takie kryterium. A podstawowym warunkiem było to, aby księża czy właśnie zakonnicy, którzy są gospodarzami, zgodzili się na taką inicjatywę. I właśnie z taką życzliwością, wielką życzliwością spotkaliśmy się w Kalwarii Pacławskiej. I ojcowie franciszkanie zgodzili się na upamiętnienie tychże kapelanów.
Pytanie: Jest mnóstwo upamiętnień w Polsce. Czy ważne jest, że tu wszyscy są w jednym miejscu?
Ks. płk Zbigniew Kępa: Jest to jedyna aleja kapelanów katyńskich w takim wymiarze, bo oczywiście księża kapelani mają swoje dęby w różnych miejscach – w tych miejscach, gdzie się urodzili, w tych miejscach, gdzie pracowali. Ta aleja dębów katyńskich jest jedyna, która upamiętnia wszystkich kapelanów, wszystkich niezależnie od wyznania, niezależnie od religii.
Pytanie: Dlaczego my tak mało o nich wiemy?
Ks. płk Zbigniew Kępa: Przyczyniła się niestety cała ta rzeczywistość powojenna, kiedy nie można było mówić o Katyniu, nie można było mówić o zbrodni katyńskiej. Co więcej, nawet w rodzinach starano się jak najmniej mówić, jeżeli ktoś zginął w Katyniu czy w innych miejscach. To dotyczy także rodzin księży kapelanów. Słyszałem nawet o takim przypadku, że właśnie brat księdza został później uwięziony, wypytywany o różne szczegóły, wrócił z więzienia i zniszczył wszystkie pamiątki, które miał po swoim bracie kapłanie. A więc niestety ta rzeczywistość powojenna spowodowała wielkie szkody. Bardzo często ta pamięć była kultywowana tylko wśród najbliższych członków rodziny. Natomiast właśnie była ta obawa, żeby nie mówić, z tej racji, że rodzina mogła być potem w jakiś sposób napiętnowana. Druga sprawa: nie znaliśmy też szczegółów dotyczących obozów, dotyczących śmierci polskich żołnierzy, polskich oficerów, funkcjonariuszy służb mundurowych, wyższych urzędników państwowych. Dopiero od niedawna, w latach dziewięćdziesiątych, ta prawda jakoś do nas dociera, my ją mozolnie odkrywamy. Dużo już wiemy, ale jeszcze bardzo wiele szczegółów jest nam nieznanych, i właśnie czekamy na to, że archiwa jeszcze szerzej się otworzą, zwłaszcza archiwa rosyjskie czy właśnie ukraińskie, białoruskie. Będziemy mogli zdobyć dokumenty istotne dla tej sprawy właśnie kapelanów katyńskich.
Łukasz Stefaniak, prezes Stowarzyszenia Pamięć Kapelanów Katyńskich: Dzień dobry. Nasze stowarzyszenie jest bardzo młodym stowarzyszeniem, gdyż działamy dopiero od dwóch lat. Inicjatywa powołania stowarzyszenia wyszła właśnie od rodzin kapelanów katyńskich, od rodzin, które są rozproszone po całej Polsce. Są i w Wielkopolsce, i na Dolnym Śląsku, są na Podkarpaciu i Lubelszczyźnie, są na ziemi łomżyńskiej. Trzeba wziąć pod uwagę, że są to w większości ludzie, którzy nie mogą już podróżować po kraju. Dlatego też zawiązanie tego stowarzyszenia stworzyło pewien taki pomost, pomost przepływu informacji, oraz od roku kolejne, to młodsze pokolenie rodzin kapelanów katyńskich znalazło takie miejsce, do którego rokrocznie może przybywać. Jest to właśnie Kalwaria Pacławska na Podkarpaciu, praktycznie położona już na rubieżach wschodnich obecnej Polski, gdzie Matka Boża z Kamieńca Podolskiego patrzy na wschód, tak jak patrzyła kiedyś w Kamieńcu Podolskim na wschód, gdzie były granice II Rzeczypospolitej. Od dwóch lat gromadzimy te osoby, do których udaje nam się dotrzeć. Trzeba powiedzieć, że znalezienie kontaktów, nawiązanie kontaktu jest sprawą trudną, gdyż kapelani katyńscy, jak wiemy, nie posiadali bezpośrednich zstępnych, nie posiadali dzieci. My musimy trafiać do rodzin: ich braci, ich sióstr czy krewnych, stryjecznych, wujecznych, biorąc pod uwagę, że minęły już dwa, trzy pokolenia od czasów, kiedy kapelani katyńscy pełnili swoją misję. Dlatego jest to trudne zadanie, ale to jest piękne wyzwanie. Jak pokazała uroczystość 14 czerwca w Kalwarii Pacławskiej, udział rodzin kapelanów katyńskich był liczniejszy aniżeli w ubiegłym roku, kiedy otwieraliśmy Aleję Dębów Pamięci. Przez rok czasu ludzi informowaliśmy o tym. Ten przekaz docierał do odbiorców i okazuje się, że był to skuteczny przekaz, albowiem mogliśmy w sposób naoczny przekonać się o tym, że ci ludzie chcą się ze sobą spotykać. I weźmy pod uwagę jeszcze jedno: że żyjemy obecnie w trudnych tygodniach. Ludzie boją się spotykać ze sobą, boją się odwiedzać. Część rodzin też nie przyjechała z obawy przed wirusem, co jest w pełni uzasadnione i zrozumiałe, ale wierzę, że za dwanaście miesięcy spotkamy się jeszcze w większym, liczniejszym gronie.
Prowadząca: Podczas uroczystości w Kalwarii Pacławskiej pamięci kapelanów katyńskich odsłonięto i poświęcono tablicę księdza podpułkownika Władysława Urbana. Brał udział w walkach o granice. Był kapelanem podczas wojny polsko-rosyjskiej w 1920 roku.
— Jest coś niezwykłego, bo kiedy już zapadła decyzja o Alei Kapelanów Katyńskich i kiedy zaczęto czynić przygotowania miejsca pod dęby, pod tablice, nikt z nas ze stowarzyszenia nawet nie uświadamiał sobie, że Kalwaria Pacławska jest miejscem urodzenia jednego z księży kapelanów, księdza Władysława Urbana. Ta wiedza do nas dotarła nieco później. Tegoroczna uroczystość była głównie nakierunkowana na wspomnienie księdza Władysława Urbana. Chcieliśmy przypomnieć mieszkańcom Pacławia – a to jest właśnie jedna z wiosek, która należy do parafii Kalwaria Pacławska – ich rodaka, który został zupełnie zapomniany. W tej chwili nie ma już domu, w którym on mieszkał. W tym miejscu został wybudowany inny dom. Nie mamy żadnej wiedzy o rodzinie, co się z tą rodziną stało. Ta pamięć jakoś się tutaj zatarła o tym kapłanie. I dlatego też myślę, że to było ważne dla samego Pacławia, dla parafii Kalwarii Pacławskiej, aby tę postać upamiętnić. Piękna postać kapłana, który był bardzo zaangażowany jako duszpasterz, jako kapłan, ale też postać wielkiego formatu Polaka, który właśnie troszczył się o sprawy patriotyczne. Podziwiamy to, co on zrobił dla żołnierzy, podziwiamy właśnie jego heroiczne życie. Piękna postać zakończona tragiczną śmiercią.
Prowadząca: W Kalwarii Pacławskiej w Alei Dębów Katyńskich zapłonęły znicze przy wszystkich trzydziestu trzech tablicach pamiątkowych.
— Jest mi niezmiernie miło, że mogłam być tutaj i postawić symboliczną lampkę przed dębem księdza majora Józefa Mikłuczewskiego [?], który był moim wujkiem. Cieszę się, że jest coraz więcej rodzin, [które] przychodzą, przypominają sobie o tych właśnie bliskich, że warto o nich mówić i warto z nimi być myślami i w modlitwie.
Prowadząca: Była audycja o uroczystościach, jakie odbyły się w sanktuarium w Kalwarii Pacławskiej, pamięci kapelanów katyńskich, a także o księdzu Władysławie Plewiku z Bełżyc. Za tydzień audycja o kleryku kapitanie Ignacym Dominiku Drabczyńskim. Za uwagę dziękuje Anna Leśniewska. Do usłyszenia.
„W obliczu Boga ślubuję Ojczyźnie. Rzecz o kapelanach katyńskich”.
Źródła i dowody
- NagranieAudycja z cyklu „W obliczu Boga ślubuję Ojczyźnie – rzecz o kapelanach katyńskich”, Polskie Radio Rzeszów, prowadzenie: Anna Leśniewska; nagrana w Kalwarii Pacławskiej 14 czerwca 2020 r., 31 min 48 s – odtwarzacz i zapis audycji wyżej. ↩
- FotografiaNagranie audycji w Alei Dębów Katyńskich, Kalwaria Pacławska, 14 czerwca 2020 r., 3 zdjęcia: Michał Wójcik – powiększ zdjęcia.
Powiązane wpisy
- 12 maja 2019Dąb pamięci w Kalwarii Pacławskiej
Dąb poświęcony pamięci ks. Władysława Plewika w Alei Dębów Pamięci.
- 6 września 2020Pomnik 33 kapelanów w Wąwolnicy
Pomnik upamiętniający kapelanów różnych wyznań zamordowanych w zbrodni katyńskiej.
- 18 czerwca 2025Faza wstępna sprawy beatyfikacyjnej
Ks. Władysław Plewik jest jednym z 29 kapelanów katyńskich objętych fazą wstępną sprawy beatyfikacyjnej.