ks. Władysław Plewik 1905–1940

Wiadomości z niewoli

Gryps do Stanisława Żarnowskiego

Data
niedatowany, prawdopodobnie jesień 1939
Miejsce
nieznane
Nośnik
kredka lub ołówek, skrawek papieru
Archiwum
rodzinne Danuty i Grzegorza Widelskich

Skan

Cała kartka grypsu: złożony na cztery skrawek papieru pakowego. Na prawej połowie niebieski odręczny tekst i podpis, na lewej słaby, odwrócony zapis.

Kartka · cały skan

Adres na lewej połowie zapisano odwrotnie – widok „Kartka obrócona” pokazuje go we właściwym położeniu. Skan: Archiwum rodzinne Danuty i Grzegorza Widelskich. Skany są udostępnione wyłącznie do oglądania.

Transkrypcja

[prawa strona]

Lublin – Górna 6–8.1

Stachu2, bądź łaskaw powiedzieć Mamusi3, że żyję, Bóg da, że będę szybko w domu.

Władek Plewik.4

[lewa strona, po obróceniu kartki]

J.W.5 [Jaśnie Wielmożny] Pan Stanisław Żarnowski Lublin.

Pisownia i interpunkcja jak w rękopisie; w nawiasie kwadratowym rozwinięcie skrótu. Cyfry w tekście odsyłają do przypisów.

Przypisy

  1. 1
    Według Domowej książki meldunkowej ul. Górna Nr domu 11 w Lublinie Stanisław Żarnowski mieszkał od 8 czerwca 1938 r. przy ul. Górnej 11 m. 6. Zapis na kartce różni się od tego adresu. ↩
  2. 2
    Stanisław Żarnowski, urodzony 7 listopada 1907 roku w Bełżycach, syn Wawrzyńca i Bronisławy z Nowakowskich; chodził z Władysławem Plewikiem do jednej klasy Gimnazjum Archidiecezjalnego w Wilnie, przed wojną mieszkał w Lublinie. Jak go odnaleziono: Kim był Stanisław Żarnowski? ↩
  3. 3
    Franciszka Plewik z domu Wójtowicz, matka; mieszkała w Bełżycach przy ul. Jakuba 14. Owdowiała w 1909 roku i sama wychowała czterech synów; zmarła w 1967 roku. ↩
  4. 4
    W liście z Szepietówki i na kartce ze Starobielska, pisanych do rodziny, ksiądz podpisywał się samym imieniem: „Władek”. ↩
  5. 5
    Skrót „Jaśnie Wielmożny” – zwrot grzecznościowy używany wówczas w adresach listów. ↩

O dokumencie

Mała, beżowa kartka. Chyba z papieru pakowego. Lekko już pożółkła. Zapisana kredką lub ołówkiem. Dziś już coraz mniej widoczna. Przeleżała ponad 65 lat na strychu domu Janiny Wójtowicz, bratanicy księdza. W roku 2005 odnalazł ją Grzegorz Widelski.

Dziś odczytujemy to jako gryps. Wiadomość z niewoli. Przez lata w rodzinie księdza myślano, że jest to wiadomość z obozu przejściowego dla oficerów Wojska Polskiego w Szepietówce. Dziś wiadomo, że z Szepietówki pochodzi osobny list do matki i rodzeństwa. Gdzie powstał gryps – nie wiadomo.

Nie udało się ustalić, gdzie i kiedy dokładnie ksiądz napisał gryps, kto go przeniósł ani w jaki sposób kartka dotarła do rodziny. Wiadomo, że dotarła: Franciszka Plewik otrzymała wiadomość od syna. Historię poszukiwań adresata opisuje artykuł Kim był Stanisław Żarnowski? Jak szukałem adresata grypsu ks. Plewika.

Opis fizyczny

Skrawek papieru pakowego złożony na cztery. Wiadomość i podpis zapisano na prawej połowie. Na lewej połowie, odwrotnie i mniej czytelnie, zapisano adresata – żeby go odczytać, trzeba obrócić kartkę. Skan: 1022 × 756 px.

Źródło

Tytuł
Gryps ks. Władysława Plewika do Stanisława Żarnowskiego
Data
niedatowany; prawdopodobnie jesień 1939 r.
Miejsce
nieznane
Rodzaj
gryps (wiadomość przekazana poza pocztą), rękopis
Autor
ks. Władysław Plewik
Adresat
Stanisław Żarnowski, Lublin
Język
polski
Nośnik
kredka lub ołówek na skrawku papieru pakowego złożonym na cztery
Archiwum
Archiwum rodzinne Danuty i Grzegorza Widelskich
Omówienie
Kim był Stanisław Żarnowski? (Historia jednego dokumentu, 2026); ks. M. Jagiełło, Ks. Władysław Plewik – kapelan katyński z Bełżyc, wyd. II, Warszawa – Góra Świętej Małgorzaty 2026, s. 52–53

Jak cytować

Gryps ks. Władysława Plewika do Stanisława Żarnowskiego, prawdopodobnie jesień 1939, Archiwum rodzinne Danuty i Grzegorza Widelskich. Transkrypcja: plewik.pl/materialy/gryps-do-stanislawa-zarnowskiego/.

Transkrypcja: plewik.pl, dział Materiały.

Powiązane